Menukaart vertalen per keuken: Italiaans, Japans, Arabisch en meer
Gerechtnamen horen bij de keuken, niet bij de gast. Vertaal de omschrijving, nooit de naam. Zo pak je het aan per keuken — inclusief onze eigen klassiekers.
Elke keuken heeft zijn eigen valkuilen bij het vertalen. De vijf die we hier behandelen — Italiaans, Japans, Arabisch, Chinees en Indiaas — zijn de keukens die het vaakst aan internationale gasten worden geserveerd en tegelijk het vaakst verkeerd vertaald.
De overkoepelende regel geldt voor elke keuken: een gerechtnaam hoort bij de cultuur van de keuken, niet bij die van de gast. Vertaal de omschrijving, nooit de naam.
Kort samengevat
Italiaanse kaarten houden de gerechtnamen in het Italiaans. Carbonara vertalen is de meest gemaakte en meest schadelijke fout. Voeg een omschrijving toe, nooit een vertaalde naam.
Japanse kaarten houden romaji aan voor de gerechtnamen (tonkotsu, omakase, kaiseki), met de kanji ernaast voor wie die leest.
Arabische kaarten hebben een echte rechts-naar-links-opmaak nodig, één consequente transcriptie, en halal als gestructureerd kenmerk in plaats van als losse tekst.
Chinese kaarten zijn de plek waar letterlijke vertaling het spectaculairst faalt. Namen als 夫妻肺片 mag je nooit woord voor woord omzetten. Gebruik pinyin plus omschrijving.
Indiase kaarten moeten het onderscheid vegetarisch/niet-vegetarisch als gestructureerd kenmerk voeren, nooit als vrije tekst. Voor veel hindoe- en jaingasten is dat een religieuze kwestie, geen voorkeur.
1. Italiaans vertalen
Italiaans is het schoonste voorbeeld van cultuurrespecterend vertalen, omdat de Italiaanse keuken zo wereldwijd is dat de meeste gasten de grote namen al kennen. De valkuilen zitten in de kleinere en de regionale gerechten.
Valkuil: de gerechtnaam vertalen
De meest gemaakte fout is de gerechtnaam behandelen als vertaalbare tekst. Cacio e pepe is de naam van het gerecht. “Kaas en peper” is de letterlijke vertaling. Dat is niet hetzelfde. Het eerste is wat de kok maakt; het tweede is een klacht in wording. Dit geldt voor pastanamen (carbonara, amatriciana, alla genovese), sausnamen (pesto, ragù, aglio e olio), bereidingswijzen (al sale, al cartoccio, alla griglia) en snij- en bereidingstermen (scaloppine, involtini, spiedini).
Zo hoort het: originele naam plus omschrijving
Carbonara— Romeinse pasta met guanciale, eidooier, Pecorino Romano en zwarte peper.
De naam blijft Italiaans, de omschrijving is volledig Nederlands. De naam is op elke taalversie identiek, en juist daardoor blijft je bestelafhandeling kloppen.
Valkuil: regionale keukens platslaan tot “Italiaans”
Bagna cauda is Piemontees, cassoeula is Lombardisch, caponata is Siciliaans. Zodra een vertaalmachine daar een generieke omschrijving van maakt, verdwijnt de geografie die het gerecht zijn identiteit geeft. Vertaal bagna cauda als “warme Piemontese dipsaus van knoflook en ansjovis, met rauwe groenten” — niet als “Italiaanse dipsaus”.
Valkuil: wijn- en drankennamen
Italiaanse wijnnamen blijven Italiaans. “Brunello di Montalcino” is de wijn. Hetzelfde geldt voor amari (Fernet-Branca, Cynar, Averna), grappasoorten en regionale aperitieven.
2. Japans vertalen
Japans is de keuken waar westerse vertaalprogramma’s het vaakst onderuitgaan, omdat het schrift, de naamgeving en de bestelconventies allemaal anders werken. Het goede nieuws: horecagerichte AI doet dit in 2026 goed, mits juist ingericht.
Valkuil: kiezen tussen kanji, hiragana of romaji
Alleen romaji doet Japanse gasten tekort; alleen kanji is voor bijna iedereen onleesbaar. Gebruik allebei.
Zo hoort het: kanji plus romaji, omschrijving in de doeltaal
象骨ラーメン (Tonkotsu Ramen)— Rijke bouillon van varkensbotten met dunne rechte noedels, chashu-varkensvlees, gemarineerd ei en bosui. Hakata-stijl.
De kanji blijft op elke taalversie staan, alleen de omschrijving wisselt.
Valkuil: omakase, kaiseki en donburi vertalen
Dit zijn culinaire categorieën zonder directe vertaling. Omakase is geen “keuze van de chef” in de zin van een dagschotel; kaiseki is niet “een serie kleine gerechtjes”. Houd de term aan en leg hem uit: Omakase— proefmenu waarbij de chef elk gerecht kiest op basis van de verste producten van die dag. Ongeveer acht gangen, negentig minuten.
Valkuil: de structuur van de kaart negeren
Heeft je kaart een zensai-afdeling gevolgd door yakimono, houd die kopjes dan aan in romaji met een vertaling erbij, in plaats van ze om te dopen tot “voorgerechten” en “van de grill”. Dat laat zien dat je de keuken die je serveert ook begrijpt.
3. Arabisch vertalen
Arabisch combineert een technische uitdaging (rechts-naar-links) met culturele (halal, religieuze voedingsregels, regionale naamgeving).
Valkuil: de opmaak klapt om
De klassieke fout: de tekst leest van rechts naar links, maar de opmaak, de paginanummering en de volgorde van de gerechten lopen nog van links naar rechts. Voor elke Arabische lezer is dat onhandelbaar. Generieke gereedschappen vertalen de woorden correct maar draaien de opmaak niet mee.
Zo hoort het
Tekst van rechts naar links, gerechten binnen elke rij van rechts naar links geordend, rubriekkoppen aan de rechterrand, prijzen aan de rechterkant en navigatie die dezelfde richting volgt.
Valkuil: wisselende transcriptie
Mansaf, Mensaf, Mansef. Kibbeh, Kibbe, Kubbah. Zonder vaste standaard gebruikt je kaart per taal een andere spelling voor hetzelfde gerecht. Kies één transcriptienorm en houd die vast over alle taalversies.
Valkuil: halal als losse tekst
Zet je “halal” in de omschrijving, dan wordt dat per taal anders vertaald en werkt filteren niet meer. Voer halal als gestructureerd kenmerk, net als vegetarisch of glutenvrij. Maak daarbij onderscheid tussen halal-gecertificeerd en halal-vriendelijk (geen varken of alcohol, maar geen certificering). Datzelfde geldt voor de aanwezigheid van alcohol in een gerecht: een kenmerk, geen zin.
4. Chinees vertalen
Hier gaat het het spectaculairst mis, omdat Chinese gerechtnamen vaak poëtische, culturele of historische verwijzingen bevatten die een letterlijke vertaling niet overleven.
Valkuil: poëtische namen letterlijk vertalen
夫妻肺片, 蛤蚁上树, 佛跳墙: woord voor woord vertaald zijn dit absurde zinnen. Functioneel vertaald verliezen ze de verwijzing die het gerecht juist interessant maakt.
Zo hoort het: pinyin plus omschrijving, eventueel met de herkomst
Mayi Shang Shu (蛤蚁上树)— Glasnoedels geroerbakt met gekruid varkensgehakt. Het gehakt kleeft aan de noedels als “mieren op een tak”, vandaar de naam. Een Sichuanese klassieker.
Zo krijgt je gast de pinyin (om te bestellen), de karakters (voor wie ze leest), de omschrijving (om te weten wat er komt) en de verwijzing (waardoor het gerecht blijft hangen).
Valkuil: dubbelzinnige karakters
Chinese karakters hebben meerdere betekenissen afhankelijk van de context. Woord-voor-woordgereedschap kiest regelmatig de verkeerde. Generieke vertaalmachines kunnen Chinees culinair vocabulaire in 2026 nog altijd niet betrouwbaar aan; horecagerichte engines zijn hier specifiek op getraind. Dit is de keuken waar het verschil tussen generiek en gespecialiseerd het grootst is.
Valkuil: alles “Chinees” noemen
De Chinese keuken is nog regionaler dan de Italiaanse. Sichuan (pittig, ma-la), Kantonees (fijn, dimsum), Shanghainees (zoetzoutig, soepdumplings), Hunan (scherpe chili) en noordelijk (tarwe, lam) zijn totaal verschillende keukens. Vertaal 麻婆豆腐 als “Mapo tofu — Sichuanese tofu in chili-boonsaus met rundergehakt”. Die regionale verankering vertelt je gast wat hij krijgt.
Valkuil: vereenvoudigd versus traditioneel schrift
Het vasteland gebruikt vereenvoudigd, Taiwan en Hongkong traditioneel. Kies op basis van je gastenmix, of laat je kaart beide tonen.
5. Indiaas vertalen
De Indiase kaart kent één randvoorwaarde die geen andere keuken zo scherp heeft: het onderscheid vegetarisch versus niet-vegetarisch is voor veel hindoe- en jaingasten een religieuze aangelegenheid, geen voorkeur. Dit verkeerd behandelen kost je gasten op een manier die je bij andere keukens niet ziet.
Valkuil: vegetarisch als vrije tekst
Zet je “vegetarisch” in de omschrijving en laat je dat vrij vertalen, dan krijg je per taal een andere markering en werkt je filter niet. Voer het als gestructureerd kenmerk. De standaardsymbolen — een groene stip voor vegetarisch, een rode voor niet-vegetarisch — zijn in India vrijwel universeel en raken wereldwijd ingeburgerd. Onderscheid daarbij vegetarisch, jain (geen ui, geen knoflook, geen wortelgroenten) en veganistisch als aparte categorieën.
Valkuil: één script voor heel India
De Indiase keuken omvat tientallen regionale keukens en talen. Latijnse transcriptie van de gerechtnaam (Hyderabadi biryani, pav bhaji, dal makhani) werkt voor internationale gasten; wie vooral Indiase gasten bedient, voegt het regionale schrift toe.
Valkuil: pittigheid als woord
“Mild”, “middel” en “pittig” vertalen inconsequent. Een “middel” Indiaas gerecht is voor veel Europese gasten ronduit heet. Voer pittigheid als schaal van 0 tot 5 en laat je kaart daar het bijbehorende aantal pepertjes van maken. Dan snapt iedere gast wat vier pepertjes betekent, zonder dat er iets vertaald hoeft te worden.
Valkuil: religieuze voedingstermen
Ahimsa, sattvic en prasad hebben in de meeste talen geen equivalent. Houd de term aan en voeg de uitleg toe: “Jain (zonder ui, knoflook en wortelgroenten)” werkt beter dan “jain” wegvertalen.
6. En onze eigen keuken: Nederlandse en Vlaamse gerechten
Wie in de Lage Landen werkt, loopt tegen precies hetzelfde probleem aan als een Chinese of Japanse zaak — alleen wordt het zelden zo benoemd. Onze klassiekers zijn slecht vertaalbaar, en een letterlijke omzetting verkoopt ze niet: die maakt ze onaantrekkelijk of ronduit verwarrend.
De regel is dezelfde als hierboven: houd de Nederlandse naam aan en beschrijf wat het is.
Bitterbal. “Dutch meatball” doet een bitterbal ernstig tekort én klinkt onsmakelijk. Beschrijf hem: een gefrituurd balletje met een romige ragout van gestoofd rundvlees, geserveerd met mosterd.
Kroket. Wie “croquette” leest, verwacht iets anders. Benoem de vulling en of hij op brood komt.
Stamppot. Onvertaalbaar als woord. Beschrijf de opbouw: aardappelpuree door boerenkool, andijvie of zuurkool, met jus en rookworst.
Haring. Vermeld altijd dat de vis rauw en gepekeld is. Een gast die gebakken vis verwacht en rauwe haring krijgt, stuurt het bord terug — en dat is derving die je met één zin had kunnen voorkomen.
Poffertjes. Vermeld het formaat: kleine, dikke mini-pannenkoekjes met poedersuiker en boter. Anders verwacht men gewone pannenkoeken.
Stroopwafel. Beschrijf de twee dunne wafelhelften met de warme stroopvulling ertussen.
Speculaas. Beschrijf de specerijen — kaneel, kruidnagel, nootmuskaat — en de knapperige structuur.
Vlaamse klassiekers. Stoofvlees op bier, waterzooi en garnaalkroketten verdienen dezelfde behandeling: naam behouden, bereiding en hoofdingrediënt uitschrijven.
Er zit bovendien een allergenenkant aan. Bitterballen, kroketten en garnaalkroketten bevatten vrijwel altijd gluten en melk, en garnaalkroketten uiteraard schaaldieren. Speculaas kan noten of soja bevatten afhankelijk van je leverancier. Zet die informatie als gestructureerd kenmerk in je kaart, niet in de omschrijving — dan blijft het filter werken in elke taal.
Een laatste punt dat specifiek in België speelt: de tweetaligheid Nederlands-Frans is daar geen toeristische extra maar een binnenlandse verwachting. Je Franse versie is dus geen vertaalklus voor bezoekers, maar een volwaardige tweede kaart voor een deel van je eigen publiek. Behandel hem ook zo: laat hem nalezen door iemand die Frans als moedertaal heeft, niet door een programma alleen. Uitgebreidere voorbeelden staan in het overzicht van de vijftig vaakst verkeerd vertaalde gerechten.
De vijf regels die over alle keukens gelden
Gerechtnamen horen bij de keuken. Vertaal ze nooit. Houd ze aan in de oorspronkelijke taal (of getranscribeerd bij een ander schrift) en vertaal alleen de omschrijving.
Voer allergenen, dieetkenmerken en religieuze eisen als gestructureerde gegevens, niet als vertaalbare tekst. Dit is de belangrijkste technische keuze die je maakt.
Gebruik horecagerichte vertaling, geen generiek gereedschap. Het verschil is het grootst bij Chinees, Japans en Arabisch.
Veranker de regio in de omschrijving. Sichuanees, Hakata-stijl, Hyderabadi, Levantijns, Piemontees — die verankering is onderdeel van de identiteit van het gerecht.
Laat de twintig belangrijkste gerechten nalezen door iemand die de taal als moedertaal heeft. Twintig minuten per keuken voorkomt vrijwel elke pijnlijke vertaalfout.
Veelgestelde vragen
Hoe test ik of mijn vertaalprogramma een keuken aankan?
Gooi er per keuken drie bewust lastige gerechten in. Italiaans: bagna cauda en vitello tonnato. Japans: omakase en donburi. Chinees: mapo doufu. Arabisch: kibbeh nayyeh en mansaf. Nederlands: bitterbal en stamppot. Blijven de namen staan en komen er fatsoenlijke omschrijvingen uit, dan zit het goed.
Pinyin of Nederlands voor Chinese gerechten?
Allebei. Pinyin eerst zodat je gast kan bestellen, dan de omschrijving in de doeltaal, met de karakters erbij voor wie ze leest.
Hoe regel ik halal in meerdere talen?
Als gestructureerd kenmerk, nooit als tekst in de omschrijving. Het kenmerk verschijnt in elke taalversie als de gangbare aanduiding.
En keukens die hier niet staan — Thais, Vietnamees, Mexicaans, Frans?
De vijf regels gelden universeel. Alleen de gerechtnamen verschillen.
Kan één programma al deze keukens aan?
Ja. Moderne horecagerichte engines zijn over alle grote keukens getraind. Het verschil tussen aanbieders zit juist op keukenniveau: generieke gereedschappen falen onevenredig vaak op Chinees, Japans en Arabisch.
Moet ik mijn Nederlandse gerechten ook in het Engels laten nalezen?
Ja, en bij voorkeur door iemand die het gerecht kent. De valkuil zit zelden in de grammatica en bijna altijd in de vraag of de omschrijving verkoopt wat er komt.
Kijk hoe jouw keuken leest in 15 talen
Of je keuken nu Siciliaans, Sichuanees, Levantijns of gewoon Hollands is: de vertaaluitdaging zit in jóuw gerechten, en dus ook de toets of een programma ze begrijpt. Intermenu is getraind op horecateksten uit alle grote keukens, met regionale verankering en gestructureerde dieetkenmerken ingebouwd. Zet je meest eigenzinnige gerecht erin en kijk hoe het leest in elke ondersteunde taal. Verdiep je daarna in de complete gids over meertalige menukaarten, in hoe je je kaart in een uur naar vijftien talen brengt, in de afweging tussen software en een professionele vertaler en in wat een meertalige kaart oplevert.